Nieuwe hardloopschoenen: wat valt er nog te winnen? Met Wouter Hoogkamer

Dit is de 37ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

Nieuwe hardloopschoenen: wat valt er nog te winnen? Met Wouter Hoogkamer, de Nike +4% wetenschapper

INLEIDING:

Met de nieuwe generatie hardloopschoenen zette Nike de afgelopen jaren de marathonwereld totaal op zijn kop. Waar is nu nog de meeste winst te halen op de marathon? De Slimmer Presteren Podcast spreekt met Wouter Hoogkamer, de bewegingswetenschapper die als eerste de Vaporfly testte in het laboratorium. Hij heeft een primeur in deze aflevering!

Het is zes jaar terug dat Wouter Hoogkamer van zijn toenmalige begeleider Rodger Kram een paar witte sportschoenen in zijn handen gedrukt krijgt. Het is het prototype van het nieuwe schoeisel dat Nike in het kader van hun ambitieuze ‘sub 2 project’ heeft ontwikkeld. Zo op het eerste oog zijn het doodnormale sportschoenen, wit met een donkerblauwe swoosh, het kenmerkende Nike logo, aan de zijkant.

Alleen de zool, die is opvallend dik. Nike heeft Kram die, behalve dat hij aan het hoofd van het ‘Locomotion Lab’ van de universiteit van Colorado in Boulder staat, ook adviseur voor het Amerikaanse concern is, gevraagd om de schoen in zijn laboratorium te testen. Het lijkt Kram een mooie klus voor Hoogkamer die dat jaar als post-doc bij hem begonnen is. De Nederlander gaat ermee aan de slag.

Wanneer de studie twee jaar later, in het najaar van 2017, gepubliceerd wordt, geven de resultaten het langverwachte antwoord op de vraag die dan al een tijdje in de hardloopwereld gonst: wat is er zo speciaal aan de schoenen waar zoveel Nike lopers tegenwoordig hun successen op behalen?

Het podium van de Olympische marathon in Rio in 2016 was geheel gevuld met lopers met de nieuwe Nikes aan hun voeten en ook de recente winnaars van de grote marathons vallen op door hun schoeisel met die dikke zolen. Nike heeft de schoenen de naam Vaporfly gegeven en ze van kekke zomerse kleurtjes voorzien. Maar het zijn verder gewoon dezelfde schoenen die Hoogkamer heeft onderzocht.

Zijn resultaten geven aan dat de Nikes inderdaad baanbrekend zijn. Want waar in vorige studies toevoegingen aan schoenzolen hoogstens een marginaal energetische voordeel lieten zien, blijkt het zuurstofverbruik op de Vaporfly gemiddeld 4% lager te zijn ten opzichte van andere schoenen die in eerder onderzoek al als ‘zuinig’ uit de bus kwamen. Prompt wordt aan de naam Vaporfly ‘4%’ toegevoegd. Met dank aan Wouter Hoogkamer en collega’s.

In de 37e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast praten Gerrit en Jurgen met Hoogkamer over het geheim van de Nike schoenen en of andere fabrikanten inmiddels ook met baanbrekende vernieuwingen zijn gekomen. Hoe ziet volgens Hoogkamer de toekomst van het hardlopen eruit?

SHOWNOTES:

Hét artikel van Hoogkamer waardoor Nike het aandurfde om ‘4%’ op de Vaporfly te plakken: https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs40279-017-0811-2

 

Hoogkamers artikel uit 2017 waarin hij aangaf dat de twee uurs grens op de marathon toen al voor het grijpen lag: https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs40279-017-0708-0

 

Studie waaruit blijkt dat loopefficiëntie niet simpel op te pikken is uit iemands loopstijl: https://www.outsideonline.com/2417086/runners-efficiency-coaches-study

 

Verschil in pasfrequentie tussen onervaren en ervaren lopers: https://sportgericht.nl/site/assets/files/1177/sg3_deruiter.pdf

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

Sportkleding: welke invloed heeft de kleur van je schoenen of je shirt op de prestatie

Dit is de 36ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

Sportkleding: welke invloed heeft de kleur van je schoenen of je shirt op de prestatie

INLEIDING:

Kans op buien met af en toe een zonnetje bij zo’n 12 graden. Het is best ingewikkeld om uit te zoeken in welke kleding en op welke schoenen een atleet goed presteert. Daarbij gaat het tegenwoordig niet alleen om het aantal laagjes en het materiaal: ook de kleur van het shirt en de schoenen spelen een rol. Of is dit klinkklare onzin?

Julien Alaphilippe was in de Ronde van Vlaanderen nog maar net tegen een stilstaande motor gebotst of de wielervolgers wisten op de sociale media al de oorzaak van de onfortuinlijke val te duiden: ‘Ah, dit is de vloek van de regenboogtrui, hier is geen andere verklaring mogelijk’. Terwijl de Franse wereldkampioen door de val zijn hand brak, had twee maanden eerder Annemiek van Vleuten in de regenboogtrui haar pols tijdens een val in de Giro Rosa gebroken.

Een paar weken voor zijn val had Alaphilippe al opzichtig gefaald toen hij in de finale van Luik-Bastenaken-Luik zijn armen te vroeg in de lucht gooide en alsnog op de meet door Primož Roglič werd geklopt. Het beeld van Alaphilippe die trots als een pauw al ruim voor de finish zijn regenboogtrui toont door met de armen wijd rechtop op zijn fiets te gaan zitten, wordt die avond uitentreuren herhaald. Hoe kan zoiets sufs gebeuren?

Suf is het zeker maar het is wel klein bier vergeleken met wat eerdere renners met de regenboogtrui om hun lijf op de fiets meemaakten. Tom Simpson brak zijn been tijdens het skiën en reed daardoor amper wedstrijden op de fiets in zijn kampioensjaar. In 1971 knalde de Belgische wereldkampioen Monseré op een auto en was op slag dood. Tien jaar later werd een andere Belg, Freddy Maertens, de beste van de wereld maar reed vervolgens geen deuk meer in een pakje boter.

De Ier Stephen Roche had het hele seizoen in zijn regenboogtrui last van een knieblessure, Oscar Freire van een steenpuist, Rudy Dhaenens kreeg hartproblemen en Laurent Brochard raakte aan de dope. De regenboogtrui, die leek wel vervloekt.

Het leed trok in ieder geval de aandacht van de Zwitserse wetenschapper Thomas Perneger. Die besloot eens goed uit te pluizen of het over de schouders trekken van de regenboogtrui écht gepaard gaat met pech of in ieder geval een mindere prestatie op de fiets. Het was geen vreemde gedachte: al eerder analyseerden wetenschappers of de kleur van het shirt in het voetbal iets voor de prestatie op het veld uitmaakte.

In aflevering 36 van de Slimmer Presteren Podcast bespreken Gerrit en Jurgen de uitkomsten van deze en andere studies en gaan zij tijdens het ‘Zoomen met Vroemen’ in op de juiste kledingkeus tijdens de wedstrijd. Want of het nu gaat om kleur, stroomlijn of het materiaal: iedere sporter blijkt zo zijn voorkeuren te hebben, maar maakt ook weleens een verkeerde keus.

 

SHOWNOTES:

De studie naar ‘de vloek van de regenboogtrui’ uit 2015: https://www.bmj.com/content/351/bmj.h6304

De witte broek van Mathieu van der Poel. Koel of Cool? https://jurgenvanteeffelen.nl/de-broek-van-van-der-poel-cool-of-koel/

Engelse studie naar het succes van een rood shirt in het voetbal: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02640410701736244?src=recsys

Rode Sneakers study in Journal of Consumer Research: https://www.hbs.edu/faculty/Pages/item.aspx?num=45809

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

Het raadsel van spierkramp: is augurkensap een oplossing?

Dit is de 35ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

Het raadsel van spierkramp: is augurkensap een oplossing?

INLEIDING:

Auw! Het is het horrorscenario van elke atleet: ga je voor een toptijd, krijg je pats boem kramp in je kuit of in je hamstring. Is het de hitte en heb je te weinig gedronken misschien? Wat is eigenlijk de oorzaak van spierkramp? En kun je het vermijden? In aflevering 35 proberen de mannen van de Slimmer Presteren Podcast het mysterie van die ellendige kramp te doorgronden.

De 221 meter hoge Hooverdam wordt gezien als een van de grootste bouwwerken van de 20e eeuw. In de enorme dam die midden in de kolkende Colorado rivier gebouwd is, zit 6 miljoen ton beton. Duizenden arbeiders hebben er tussen 1930 en 1936 aan gewerkt; het ging gepaard met bloed, zweet en tranen, zo vermelden de geschiedenisboeken.

Dat zweet kan wel kloppen: onderzoek bij een groep arbeiders wees uit dat ze behoorlijk uitgedroogd waren en dat ook de concentratie van de elektrolyten natrium en chloride in hun bloed verlaagd was. Daarbij klaagden de arbeiders veelal over kramp in hun armen en benen. De onderzoekers besloten om een aantal van hen extra water en tabletten met natriumchloride (keukenzout) te geven. Het bood soelaas: de arbeiders voelden zich stukken beter en klaagden over minder kramp.

Een eeuw later wordt een tekort aan elektrolyten vaak nog steeds genoemd als de belangrijkste oorzaak voor kramp tijdens het sporten. Echter, wanneer na afloop van een marathon of Ironman de samenstelling van het bloed van de deelnemers die klagen over kramp vergeleken wordt met het bloed van atleten die geen kramp hebben gekregen, blijkt er weinig verschil in concentratie van natrium, kalium, chloride, calcium of magnesium. Ook is er in studies waar kramp experimenteel wordt opgewekt door kleine spiergroepen lange tijd elektrisch te stimuleren, geen nadelige invloed van een tekort aan vocht gevonden.

Het roept de vraag op of kramp überhaupt wel het gevolg is van dehydratatie en een tekort aan elektrolyten. Is er misschien iets anders aan de hand waardoor we kramp krijgen en wat kan eigenlijk verklaren dat augurkensap de experimenteel opgewekte spierkramp doet verdwijnen?

In aflevering 35 van de Slimmer Presteren Podcast bespreken Gerrit en Jurgen de laatste inzichten over spierkramp. Tijdens het wekelijkse ‘Zoomen met Vroemen’ horen zij van coach Guido Vroemen of hij nog een gouden tip heeft om kramp tijdens het sporten te vermijden of snel kwijt te raken.

 

SHOWNOTES:

Groot overzichtsartikel over oorzaken en behandeling kramp uit 2019: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6901412/

Alex Hutchinson over Spaanse studie die suggereert dat krachttraining beter helpt tegen kramp dan een elektrolytendrankje: https://www.outsideonline.com/2416514/muscle-cramps-research-2020

De website van HotShot, het anti-krampdrankje (aldus de makers): https://teamhotshot.com/

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

Sporten in de natuur: wat is de meerwaarde?

Dit is de 34ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

Sporten in de natuur: wat is de meerwaarde?

INLEIDING:

Dat bewegen gezond is, zal bekend zijn. Net zoals dat een wandeling in de natuur je goed doet. Maar kan de natuur het gezonde effect van sporten eigenlijk ook versterken en levert een uurtje bewegen in het groen inderdaad meer op dan een uurtje in de sportschool? Het zijn vragen die centraal staan in de 34e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.

Begin jaren ’80 kreeg de Amerikaan gezondheidsonderzoeker Roger Ulrich toestemming om in een ziekenhuis in de buurt van Philadelphia een stapel patiëntendossiers door te spitten. Ulrich richtte zich daarbij op de galblaasoperatie. Hoeveel dagen duurde het voordat mensen hiervan herstelden, hoeveel pijnstillers hadden ze daarbij nodig en had de verpleging nog bijzonderheden opgemerkt? Dat hier behoorlijke verschillen in waren, was geen verrassing.

Ulrich was echter benieuwd of het er mee te maken had in welke kamer een patiënt had gelegen en dan vooral wat het uitzicht vanuit het ziekenhuisbed was geweest. Na grondige analyse van bijna vijftig patiënten trok Ulrich zijn op dat moment baanbrekende conclusie dat het blikveld wel degelijk een verschil maakte voor het herstel na een operatie. Keken de patiënten namelijk uit op een landelijke omgeving, dan konden zij een stuk eerder naar huis dan wanneer ze uitzicht op een blinde muur hadden.

Dat de natuur ons welbevinden bevordert blijkt inmiddels uit tal van andere studies. Mensen die dichtbij de natuur wonen, hebben minder ziekten en leven langer, ze voelen zich beter en hebben minder last van depressies. Bovendien nodigt de natuur mensen uit om erop uit te trekken.

Maar of daarmee bewezen is dat sporten in de natuur méér oplevert dan je uitsloven in de sportschool is nog niet direct een uitgemaakte zaak. Vergeet daarbij ook niet dat hardlopen bij tropische temperaturen voor de meesten geen lolletje is en een rondje fietsen tijdens het pollenseizoen voor een atleet met hooikoorts een ware hel kan zijn.

In deze aflevering van de Slimmer Presteren Podcast gaan Gerrit en Jurgen op zoek naar het wetenschappelijke bewijs dat sporten in de natuur extra gezond is en horen zij tijdens het vaste rondje ‘Zoomen met Vroemen’ of het coach Guido Vroemen eigenlijk uitmaakt waar zijn atleten precies trainen.

 

SHOWNOTES:

Het artikel van Jurgen waar het allemaal mee begon: Groen Sporten, verschenen in de Stichtse Courant / De Kaap (nov 2017): https://jurgenvanteeffelen.nl/groen-sporten/

De website van Stichting Green Race: http://greenrace.nl/

Reportage over de Devil’s Trail 2017: https://utrechtsesportkrant.nl/rennen-met-de-duivel/

De vlog van Gerrit over zijn deelname aan de Devil’s Trail in 2018: https://www.youtube.com/watch?v=bXk1kTIXHh0

Overzichtsartikel van alle studies waarin sportbeleving binnen en buiten met elkaar zijn vergeleken: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21291246/

Website van Agnes van den Berg, hoogleraar natuurbeleving: http://www.agnesvandenberg.nl/

Toenemende invloed van klimaatverandering op wielerwedstrijden: https://www.velonews.com/culture/the-outer-line-climate-change-and-endurance-sports/

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

 

Sporten na corona: kan dat zomaar?

Dit is de 33ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

Sporten na corona: kan dat zomaar?

INLEIDING:

Het COVID-19 virus tast niet alleen de luchtwegen en longen aan, maar kan ook je hersenen, hart en andere organen een opdoffer geven. Wanneer mag je eigenlijk weer sporten na een infectie en waar moet je dan rekening mee houden? We bespreken het in aflevering 33 van de Slimmer Presteren Podcast.

Voor de WK mountainbike begin oktober was Anne Terpstra, een pupil van Guido Vroemen, volop in het sportnieuws. Niet zozeer omdat ze kanshebster op een podiumplaats was, maar vooral omdat ze überhaupt aan de start verscheen. Terpstra had namelijk in maart het coronavirus opgelopen, tijdens een trainingskamp in Zuid-Afrika. De covid-infectie had duidelijk zijn weerslag op de conditie van Terpstra. Ze was snel buiten adem en had geen fut om te fietsen. En deze klachten hielden veel langer aan dan bij een normaal griepje, zoveel werd Terpstra en coach Vroemen ook snel duidelijk.

Het zijn verhalen die steeds vaker te horen zijn, niet alleen van een aantal topsporters maar meer nog van recreatieve atleten. Langdurige klachten na een corona-infectie, vooral vermoeidheid. Probeer dan maar eens in beweging te komen. ‘Long Covid’ is de term die wetenschappers eraan geven. Weken, nee maanden nog naweeën van het virus, waar het lichaam maar niet van af weet te komen. Ook wordt duidelijk dat het virus niet alleen de ademhalingswegen en longen als schuilplek opzoekt maar zich ook op andere plekken in het lichaam, zoals in de hersenen en het hart, nestelt. Is het dan eigenlijk wel verstandig om weer te gaan sporten?

Het is de centrale vraag in de 33e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast. We horen van een sportieve veertiger hoe het lijf na een corona-infectie zich verzet tegen elke vorm van inspanning en bellen met sportarts Kasper Janssen over de effecten van het virus op de hartspier en andere organen en wat je daar als sporter nou mee aan moet. Tijdens het wekelijkse ‘Zoomen met Vroemen’ horen we van coach en sportarts Guido Vroemen hoe hij ervoor wist te zorgen dat Anne Terpstra na een tijdje toch weer voluit op de mountainbike kon gaan.

SHOWNOTES:

Maximale zuurstofopname bij Zwitserse rekruten en effect corona hierop: https://www.eurosurveillance.org/content/10.2807/1560-7917.ES.2020.25.36.2001542

Sportgeneeskunde advies ‘Herstel fysieke fitheid na COVID-19’: https://www.sportgeneeskunde.com/files/bestanden/VSG/Sportgeneeskunde%20Advies%20Nazorg%20covid%20versie%201.0.pdf

Advies van de NL Sportcardiologen: https://link.springer.com/article/10.1007/s12471-020-01469-z 

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast