De dopinglijst en de knelpunten van het huidige anti-dopingbeleid

Dit is de 44e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. De tweede van hun serie “Doping Specials”. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het met dopingexpert Douwe de Boer over:

De dopinglijst en de knelpunten van het huidige anti-dopingbeleid

INLEIDING:

De dopinglijst kent meer dan 300 middelen. Of je van allemaal harder gaat lopen of fietsen, is onzeker maar ze moeten wel netjes opgespoord worden in het lab. Kan de lijst niet korter en zijn de analyses goed genoeg? In deze aflevering van de ‘Doping Specials’ laat dopingexpert Douwe de Boer zijn licht schijnen op het huidige antidopingbeleid.

Werkt EPO eigenlijk wel als doping?

‘Wat? Heb ik dan een middel genomen waar ik helemaal niet harder van ging fietsen?’ Menig dopingzondaar zal vertwijfeld op het nieuws van de ‘Leidse epo studie’ van een paar jaar geleden hebben gereageerd. De onderzoekers hadden volgens de gouden standaard waarop geneesmiddelen worden getest, ook naar het effect van erytropoëtine (epo in de volksmond) gekeken. Wat bleek: de proefpersonen gingen na een epo kuur helemaal niet sneller de Mont Ventoux op.

Nu waren er wel wat kanttekeningen bij het experiment te plaatsen -met name de beperking dat er geen topwielrenners aan meededen- maar de resultaten bevestigden wel het vermoeden dat al langer in de academische wereld bestond: veel middelen die op de dopinglijst staan, zijn mogelijk helemaal niet prestatiebevorderend.

 

Wat staat er op de dopinglijst en waarom?

Nu is dit niet het enige criterium dat het wereldantidopingagentschap WADA hanteert voor ‘de lijst’ maar het geeft wel te denken wanneer een atleet betrapt wordt op een minuscule hoeveelheid van een stof waar hij voor zijn sportprestatie helemaal niks aan heeft gehad. Daarnaast: omdat de lijst geen onderscheid maakt tussen verschillende sporten, begaat een schaker die positief getest wordt op een spierversterkend middel eenzelfde dopingovertreding als een rugbyer.

 

In aflevering 44 van de Slimmer Presteren Podcast schuift dopingexpert Douwe de Boer aan. Met hem nemen Gerrit en Jurgen de dopinglijst onder de loep. Waarom is de lijst zoals hij is en hoe goed kunnen de middelen eigenlijk opgespoord worden?

 

SHOWNOTES:

De Leidse epo studie: https://jurgenvanteeffelen.nl/epo-effecten-in-profwielrenners-louter-suggestie/

 

De zaak Contador: https://jurgenvanteeffelen.nl/contador-kon-ik-goed-gebruiken-om-het-probleem-van-besmet-vlees-aan-te-kaarten/

 

Hoort meldonium wel op de dopinglijst thuis?: https://jurgenvanteeffelen.nl/meldonium-schimmig-stofje-of-wondermiddel/

 

Leidse review over het gebrek aan wetenschappelijk bewijs voor een prestatiebevorderend effect van de meerderheid van de middelen op de dopinglijst: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30411235/

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

 

De amateursporter: een makkelijke dopingprooi? | Doping Special 1/7

Dit is de 43e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. De eerste van hun serie “Doping Specials”. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over:

De amateursporter: een makkelijke dopingprooi?

INLEIDING:

Een profvoetballer, en nog wel eentje van Ajax, betrapt op doping…Het nieuws van het verkeerde pilletje van keeper André Onana sloeg vorige week in als een bom. Het was namelijk al weer een tijd geleden dat de topsport in ons land te maken kreeg met een sensationele dopingovertreding. De laatste jaren zijn het namelijk vooral onwetende atleten van de tweede garnituur die tegen de lamp lopen. En die worden daar veel zwaarder voor gestraft dan Onana.

De Slimmer Presteren Podcast maakt aan het begin van seizoen 3 een uitstapje naar de duistere kant van de sport: doping. Een fascinerend en controversieel onderwerp volgens Jurgen en Gerrit; want waar ligt de grens tussen slim presteren en dopinggebruik precies?

Waarom mag een kopje koffie, waar duidelijk wetenschappelijk bewijs voor is dat het de prestatie opkrikt wél, maar een onschuldig plaspilletje niet? En is die één jaar schorsing voor Onana nou terecht? Wie lopen er in Nederland eigenlijk nog meer tegen de lamp?

Doping gebruik in Nederland

Afgaande op de laatste jaarcijfers (van 2019) van de Dopingautoriteit beoefent de Nederlandse atleet zijn sport nagenoeg schoon. Van de in totaal ruim drieduizend uitgevoerd controles gingen bij slechts 36 urine- en bloedmonsters -iets meer dan 1 procent- de alarmbellen af.

Omdat twee derde van de positieve uitslagen te maken had met een middel waarvoor de sporter een medisch attest had gekregen (ook al zoiets, hoe gemakkelijk is het om een medisch attest te krijgen?), bleef de teller op slechts 15 dopingovertredingen staan.

Werken die dopingcontroles wel?

Dat de eerste keeper van Ajax dan bij een controle tegen de lamp loopt omdat hij naar eigen de plaspil van zijn vrouw voor een paracetamolletje aanzag, mag zodoende een unicum heten. De huidige dopingcontroles worden vooral ingezet als afschrikmiddel en zijn niet toereikend om het ware gebruik van verboden middelen in de sport op te sporen.

Ten eerste wordt geen enkele sporter heel grondig in de gaten gehouden middels de testen. Maar ook in de sporten waarin er wél geregeld controles zijn, is er steeds meer sprake van fine tuning van het gebruik van middelen, zo suggereert onderzoek van Bureau Beke en de VU. Volgens een aantal respondenten wordt ‘bij de topsport op een “wetenschappelijke manier” doping gebruikt’; iemand uit de atletiek verklaart: ‘Er is veel veranderd de laatste tijd. Het testen is beter geworden. Nu zijn het vooral de zielige gevallen, en niet de absolute topsporters, die gepakt worden’.

Amateurs die betrapt worden met doping

Die ‘zielige gevallen’ zijn onbekende amateursporters uit vaak niet-Olympische sporten zoals cricket, darts en de onderwatersport. En als het om een wielrenner of atleet gaat, dan zijn het ‘kleine’ sporters als Jordi van Loon en Hinke Schokker, die bij hun eerste dopingcontrole positief testen en vertellen dat ze onvoldoende voorgelicht zijn over de dopingregels. Maar die vervolgens wel keihard getroffen worden door diezelfde regels.

De standaardstraf voor een dopingovertreding is inmiddels 4 jaar schorsing; bij onintentioneel gebruik komt men vaak uit op 2 jaar niet-sporten. De betrapten kunnen vaak geen kant uit omdat volgens het dopingreglement iedere atleet zelf verantwoordelijk is voor alles wat in zijn lichaam terecht komt. En in tegenstelling tot het strafrecht waar een verdachte onschuldig is tot het tegendeel bewezen is, werkt dit bij dopingzaken precies andersom.

Een mooie serie van ‘Doping Specials’ op komst

In aflevering 1 (van in totaal 7) van de Doping Series van de Slimmer Presteren Podcast proberen Gerrit en Jurgen aan de hand van de beschikbare cijfers te achterhalen hoe goed het huidige antidopingsysteem eigenlijk werkt. Worden de echte dopingzondaars wel gepakt of zijn het vooral onschuldige amateurs? En lukt het hun om, zoals dat bijvoorbeeld Chris Froome wel lukte, om hun schorsing te ontlopen?

 

SHOWNOTES:

Het artikel van Jurgen waar het allemaal mee begon: De Nederlandse amateursporter: een makkelijker dopingprooi? (SportKnowHowXL, Januari 2021): https://www.sportknowhowxl.nl/nieuws-en-achtergronden/column-xl/item/125373/de-nederlandse-amateursporter-een-makkelijke-dopingprooi

Vraagtekens bij het huidige antidopingbeleid: https://jurgenvanteeffelen.nl/dopingbestrijding-een-verloren-zaak/

Waarom Jurgen niet opkijkt van mogelijk dopinggebruik in het schaatsen: https://www.sportknowhowxl.nl/nieuws-en-achtergronden/column-xl/item/114714/

Over de zaak Hinke Schokker: https://www.sportknowhowxl.nl/nieuws-en-achtergronden/column-xl/item/125373/de-nederlandse-amateursporter-een-makkelijke-dopingprooi

Uitzending van Pointer over de kwetsbaarheid van de Nederlandse amateursporter bij het huidige anti-dopingbeleid: https://pointer.kro-ncrv.nl/veel-sporters-kansloos-in-dopingzaak

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast