Categorieën
Innovaties Seizoen 3

56. Hoe kun je kwalitatieve data in de sport slim inzetten?

Home » Innovaties

Dit is de 56e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering gaan Gerrit en Jurgen in gesprek met wetenschapper Stephan van der Zwaard, van Sport Data Valley, over ‘Hoe kun je kwalitatieve data in de sport slim inzetten?’.

Stappentellers, sporthorloges en sensoren: atleten worden de laatste jaren overspoeld met wearables die door middel van ‘harde’ data claimen inzicht te geven in je fysieke toestand en of je wel goed traint. Maar onderzoek laat zien dat kwalitatieve data, zoals de ervaren mate van inspanning of je stemming, misschien wel zinvoller zijn. Hoe kun je als sporter deze data handig verzamelen, analyseren en gebruiken? In aflevering 56 van de Slimmer Presteren Podcast praten onze hosts hierover met onze ‘special guest’, data-analist Stephan van der Zwaard.

Welke kwalitatieve data moet je verzamelen?

‘En, ben je er klaar voor?’, ‘Voel je je goed?’, ‘Heb je er zin in?’; het zijn voor de hand liggende vragen die atleten in de aanloop naar een belangrijke wedstrijd voorgeschoteld krijgen van meestal een sportjournalist. Het antwoord hoeft daarbij vaak niet eens afgewacht te worden. Want ja, natuurlijk is de atleet er klaar voor, hij of zij heeft minutieus toegewerkt naar dit moment. Het moment dat er een topprestatie neergezet moet worden.

Maar in de lange periode ervoor waarin er noeste trainingsarbeid verricht moest worden om conditie op te bouwen, spieren te kweken en steeds sterker en fitter te worden, is dit antwoord meestal niet zo eenduidig. Vermoeidheid, stress, opkomende pijntjes, blessures, twijfels, slaapgebrek en gebrek aan motivatie: het zijn allemaal zaken die het trainingsprogramma van een sporter kunnen beïnvloeden. Wanneer een coach dan aan zijn atleet vraagt: ‘Ben je er klaar voor?’ of ‘Voel je je goed?’ zal het antwoord al snel ‘nee’ zijn.

Wat kun je analyseren en voorspellen op basis van deze data?

Wat betekent zo’n laatste antwoord voor de trainingsopbouw, moet de atleet gewoon stug doorgaan of is een aanpassing nodig? Wat zegt deze kwalitatieve informatie van een sporter precies en hoe kun je deze, vaak subjectieve, gegevens het beste scoren en slim gebruiken?

Vanuit zijn rol als data analist bij Sports Data Valley ging Stephan van der Zwaard met deze vragen aan de slag voor onder andere de nationale schaatsploeg en een groep Nederlandse topvolleyballers.

In aflevering 56 van de Slimmer Presteren Podcast horen Gerrit en Jurgen hem uit over deze projecten en willen ze uiteraard van hem weten wat de recreatieve sporter nou precies met deze kwalitatieve data aan moet.

Video over Hoe kun je kwalitatieve data in de sport slim inzetten?

Categorieën
Innovaties Seizoen 2 Wielrennen

38. Sprinter, allrounder of puncheur: wat voor wielrenner ben jij? Check je Power Speed Profile!

Home » Innovaties

Dit is de 38ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over ‘Sprinter, allrounder of puncheur: wat voor wielrenner ben jij? Check je Power Speed Profile!’.

Wielrennen is veel meer dan een stukje hard kunnen trappen. De koers is grillig: er zijn demarrages, soms gaat het steil bergop en op het eind wacht altijd een stevige sprint. Een renner moet daarom van alle markten thuis zijn. Hoe kom je erachter waar jij goed in bent en hoe train je je zwakke plekken? Aflevering 38 van de Slimmer Presteren Podcast verdiept zich in het vermogensprofiel, ofwel Power Speed Profile.

Het belang van spiersamenstelling

Het menselijke lichaam is niet toegerust om zomaar altijd zo snel mogelijk op een fiets vooruit te komen. Én meedoen in een eindsprint én als een Colombiaans berggeitje de flanken van een Alpenreus opfietsen, dat gaat niet samen.

Dit heeft vooral te maken met de samenstelling van je spieren: heb je veel witte spiervezels, dan bezit je de machinerie om in korte tijd veel kracht te leveren; bezit je juist veelal rode spiervezels, dan kun je een inspanning juist lang volhouden maar ben je niet zo explosief.

Een puncheur zoals Mathieu van der Poel moet het juist van beide type spiervezels hebben. Een uitgekiende mix van wit en rood dus, van kracht en van duur, van anaeroob (zonder zuurstof energie uit suikers kunnen genereren) en van aeroob metabolisme (energie vrijmaken uit de suiker- en vetverbranding mét zuurstof).

Hoe krijg je zo’n optimale spiervezelmix?

Een puncheur ben je echter niet zomaar. Het helpt sowieso om het goede genenpakket te hebben want de hoeveelheid wit en rood in je spieren ligt grotendeels bij de geboorte al vast. Vervolgens moeten de vezels goed reageren op de aangeboden trainingsprikkels en in de loop van de tijd steeds sterker en beter worden.

Ook hier speelt erfelijkheid een rol. Studies bij tweelingen en families laten zien dat na een trainingsprogramma de toename in kracht of in maximale zuurstofopname veel meer uiteenloopt tussen mensen met een verschillende genetische achtergrond dan tussen naaste gezinsleden.

Voor de Slimmer Presteren Podcast wil Jurgen erachter komen wat voor type renner hij is. Een spierbiopt zou hierbij helpen maar hij kiest liever voor een benadering waar geen dikke naalden aan te pas komen. Jurgen gaat een vermogensmeter lenen bij coach Guido Vroemen, die hem vervolgens helpt om zijn zogeheten Power Speed Profile (ontwikkeld door Marco van Bon en Guido) op te stellen. Wat daar uit is gekomen en hoe zo’n profiel een renner helpt om effectiever te trainen hoor je in de 38e aflevering van de podcast.

Video over Sprinter, allrounder of puncheur: wat voor wielrenner ben jij? Check je Power Speed Profile!

Categorieën
Hardlopen Innovaties Seizoen 2

37. Nieuwe hardloopschoenen: wat valt er nog te winnen? Met Wouter Hoogkamer

Home » Innovaties

Dit is de 37ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over ‘Nieuwe hardloopschoenen: wat valt er nog te winnen?’. Met Wouter Hoogkamer, de Nike +4% wetenschapper.

Met de nieuwe generatie hardloopschoenen zette Nike de afgelopen jaren de marathonwereld totaal op zijn kop. Waar is nu nog de meeste winst te halen op de marathon? De Slimmer Presteren Podcast spreekt met Wouter Hoogkamer, de bewegingswetenschapper die als eerste de Vaporfly testte in het laboratorium. Hij heeft een primeur in deze aflevering!

Het mysterie van de nieuwe Nike-hardloopschoen

Het is zes jaar terug dat Wouter Hoogkamer van zijn toenmalige begeleider Rodger Kram een paar witte sportschoenen in zijn handen gedrukt krijgt. Het is het prototype van het nieuwe schoeisel dat Nike in het kader van hun ambitieuze ‘sub 2 project’ heeft ontwikkeld. Zo op het eerste oog zijn het doodnormale sportschoenen, wit met een donkerblauwe swoosh, het kenmerkende Nike logo, aan de zijkant.

Alleen de zool, die is opvallend dik. Nike heeft Kram die, behalve dat hij aan het hoofd van het ‘Locomotion Lab’ van de universiteit van Colorado in Boulder staat, ook adviseur voor het Amerikaanse concern is, gevraagd om de schoen in zijn laboratorium te testen. Het lijkt Kram een mooie klus voor Hoogkamer die dat jaar als post-doc bij hem begonnen is. De Nederlander gaat ermee aan de slag.

Het podium van de Olympische marathon in Rio in 2016 was geheel gevuld met lopers met de nieuwe Nikes aan hun voeten en ook de recente winnaars van de grote marathons vallen op door hun schoeisel met die dikke zolen. Nike heeft de schoenen de naam Vaporfly gegeven en ze van kekke zomerse kleurtjes voorzien. Maar het zijn verder gewoon dezelfde schoenen die Hoogkamer heeft onderzocht.

-4%

Wanneer de studie twee jaar later, in het najaar van 2017, gepubliceerd wordt, geven de resultaten het langverwachte antwoord op de vraag die dan al een tijdje in de hardloopwereld gonst: wat is er zo speciaal aan de schoenen waar zoveel Nike lopers tegenwoordig hun successen op behalen?

Zijn resultaten geven aan dat de Nikes inderdaad baanbrekend zijn. Want waar in vorige studies toevoegingen aan schoenzolen hoogstens een marginaal energetische voordeel lieten zien, blijkt het zuurstofverbruik op de Vaporfly gemiddeld 4% lager te zijn ten opzichte van andere schoenen die in eerder onderzoek al als ‘zuinig’ uit de bus kwamen. Prompt wordt aan de naam Vaporfly ‘4%’ toegevoegd. Met dank aan Wouter Hoogkamer en collega’s.

In de 37e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast praten Gerrit en Jurgen met Hoogkamer over het geheim van de Nike schoenen en of andere fabrikanten inmiddels ook met baanbrekende vernieuwingen zijn gekomen. Hoe ziet volgens Hoogkamer de toekomst van het hardlopen eruit?

Alles te weten komen over de revolutie in hardloopschoenen?

Inmiddels maakten wij een overzichtspagina van alle afleveringen waarin we aandacht besteden aan de nieuwe hardloopschoenen revolutie. Over de geschiedenis van deze hardloopschoenen, of deze innovatie eigenlijk nog wel met hardlopen te maken heeft en de nieuwste inzichten over de duurzaamheid.

Kijk snel op onze pagina met “Alle (on)zin over hardloopschoenen”!

Video over Nieuwe hardloopschoenen: wat valt er nog te winnen? Met Wouter Hoogkamer

Categorieën
Innovaties Seizoen 2 Wielrennen

30. Innovaties in het wielrennen: zijn ze allemaal zo nuttig?

Home » Innovaties

Dit is de 30ste aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het over ‘Innovaties in het wielrennen: zijn ze allemaal zo nuttig?’.

De Tour en het WK zijn net voorbij en nu zitten we alweer midden in de Giro en de ‘voorjaarsklassiekers’. Het is eindelijk weer koers! Opvallend is dat het peloton ieder jaar weer een stukje harder lijkt te gaan. In hoeverre hebben innovaties als windtunnels, voedingsapps, hoogtestages en ketonen hieraan bijgedragen? En wat heeft de amateurfietser eigenlijk aan al die nieuwe ontwikkelingen in de wielersport? Je hoort het in de 30e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast.

Het begin van innovaties in het wielrennen

Toen Primoz Roglic op 19 september 2020 ontredderd op de top van La Planche des Belles Filles neerzeeg vanwege het verlies van de gele trui aan zijn landgenoot Tadej Pogacar, gingen onherroepelijk de herinneringen van veel wielerliefhebbers terug naar 23 juli 1989. Even hulpeloos als Roglic ruim dertig jaar later lag die dag Laurent Fignon, de Fransman met de kenmerkende studentenbril en blonde paardenstaart, uitgeput op het asfalt van de Champs-Élysées. Weg was de gele trui en de Tourwinst: Fignon had 8 seconden te lang over de afsluitende tijdrit van Versailles naar hartje Parijs gedaan.

Greg Lemond nam in 1989 de hoogste trede van het Tourpodium in. Waar de Amerikaan op de afsluitende dag zijn ‘buitenaardse’ snelheid van gemiddeld 54 en een halve kilometer per uur vandaan had getoverd, was toen nog grotendeels gissen. Dat is tegenwoordig wel anders. Een goede stroomlijn op de fiets tijdens een tijdrit is een basisvoorwaarde voor een renner die hoog wil eindigen in het klassement. Het revolutionaire triatlonstuur en de Calimero-helm waar Lemond destijds mee op de proppen kwam, bleken dan ook blijvende innovaties in de wielersport. Om kleine procentjes winst te halen, laten ploegen tegenwoordig hun fietsen, helmen en kleding doormeten in de windtunnel waar ook de renners zelf opgevouwen op hun tijdritfiets de koude luchtstromen moeten doorstaan.

En aerodynamica is nog maar één aspect waar een wielerteam veel aandacht, tijd en geld aan besteed. Uitgekiende trainingsschema’s, gebalanceerde voedingsstrategieën al dan niet met ketonen op het menu, trainingskampen in de bergen: het heeft er alle schijn van dat wetenschappelijke kennis op alle fronten toegepast wordt in het moderne wielrennen. Maar is dit ook zo en wat is het bewijs dat deze innovaties de fietsprestatie echt helpen?

In de 30e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast nemen Gerrit en Jurgen de vernieuwingen en innovaties in het wielrennen van de laatste jaren onder de loep en tijdens het ‘Zoomen met Vroemen’ horen zij coach Guido Vroemen uit over de laatste foefjes op het gebied van de aerodynamica.

Video over Innovaties in het wielrennen: zijn ze allemaal zo nuttig?