Het hoe en wat van dopinggebruik

Contador, Armstrong en Hamilton. Stuk voor stuk bekende wielrenners met – vanwege het gebruik van doping – toch wel een kleine smet op de carrière. Maar ook in Nederland heeft menig topsporter zich gewaagd aan prestatiebevorderende middelen. De hoogste tijd om ons hier eens in te verdiepen. En dus duiken hosts Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen in de wereld van dopinggebruik in de sport. Want wat wordt allemaal verstaan onder doping? En hoe wordt dopinggebruik gecontroleerd?

De geschiedenis van dopinggebruik in de sport

Het gebruiken van prestatiebevorderende middelen is niet iets van de afgelopen eeuw. De eerste meldingen dateren al van 2700 voor Christus in China, waar planten met efedrine werden genuttigd. Ook de oude Azteken kauwden voor een fysieke inspanning graag op bladeren van de cocastruik. Doping heeft dus een rijke geschiedenis, en is ook in de topsport allang niet meer vreemd. Maar pas sinds de 20e eeuw zijn bepaalde middelen verboden, en wordt er ook daadwerkelijk gecontroleerd door dopingautoriteiten. En dat is hard nodig, zo blijkt.  

Dopinggebruik in Nederland

Van epo tot aan bloedtransfusies: in de jaren 90 was doping in de Nederlandse wielerwereld volgens veel oud-profs vrij normaal. Grote wielrenners zoals Michael Boogerd en Thomas Dekker gaven het gebruik ervan dan ook toe. Maar niet alleen in de wielerwereld speelt doping een grote rol. Neem bijvoorbeeld turner Yuri van Gelder, hij werd in 2009 op het NK betrapt op het gebruik van cocaïne, en trok vervolgens het boetekleed aan. Of aan Edger Davids, Jaap Stam en Frank de Boer, die nog steeds niet begrijpen hoe het kan dat sporen van Nandrolon in hun urine werden gevonden. Maar waarom zouden topsporters zich met al die controles überhaupt wagen aan het gebruik van verboden middelen? En werken de controles eigenlijk wel? Gerrit en Jurgen bespreken in deze podcast alles over het hoe en wat van dopinggebruik in de sport.

Doping Specials

Het onderwerp dopinggebruik in de sport is zó breed dat Gerrit en Jurgen er een serie van maakten: de Doping Specials. 7 afleveringen lang doken zij in deze duistere kant van de sport en spraken ze met verschillende experts, met ieder een eigen specialisme:

Douwe de Boer over de dopinglijst
Peter Joosten over biohacking
Guido Vroemen over sportartsen en het medisch attest
Herman Ram over de dopingcontroles en het beleid
Marco Knippen over schone atletiek
Thijs Zonneveld over doping in het wielrennen

Een fascinerend en controversieel onderwerp volgens onze hosts; want waar ligt de grens tussen slim presteren en dopinggebruik precies?


Lijst met afleveringen van de Slimmer Presteren Podcast over dopinggebruik:


Video’s van de Slimmer Presteren Podcast over dopinggebruik in de sport:

Aflevering 43. De amateursporter: een makkelijke dopingprooi

De laatste jaren zijn het vooral onwetende atleten van de tweede garnituur die met (onopzettelijk) dopinggebruik tegen de lamp lopen. En die worden daar veel zwaarder voor gestraft dan ‘bekende’ dopinggebruikers. In deze aflevering bespreken Gerrit en Jurgen het dopinggebruik en de consequenties daarvan voor bekende topatleten en de amateursporter.

Aflevering 44. De dopinglijst en de knelpunten van het huidige dopingbeleid

De dopinglijst kent meer dan 300 middelen. Of ze je allemaal harder laten lopen of fietsen is onzeker, maar ze worden wel netjes opgespoord in het lab. Kan de lijst niet korter en zijn de analyses wel goed genoeg? In de deze aflevering van de ‘Doping Specials’ laat dopingexpert Douwe de Boer zijn licht schijnen op het huidige dopingbeleid.

Aflevering 45. Biohacking in de sport: waar ligt de grens?

Doping in de sport lijkt niet uit te bannen. Een atleet die zich wil onderscheiden zal altijd blijven speuren naar nieuwe hulpmiddelen. Lukt het niet met medicijnen, dan zijn er technologische snufjes. Of is misschien genetische manipulatie al een optie? Samen met gast Peter Joosten, biohacker en auteur van het boek ‘Supermens’, werpt de Slimmer Presteren Podcast een blik op de toekomst van topsport.

Aflevering 46. Het grijze gebied van medische attesten: wat is de rol van de sportarts?

Sommige atleten hebben geneesmiddelen nodig om te kunnen functioneren. Met een goedgekeurde dispensatie van de dopingautoriteiten mogen zij middelen die op de dopinglijst staan, gewoon gebruiken. Maar het verleden laat zien dat dopingmisbruik in de sport op de loer ligt. Is een atleet die medicijnen nodig heeft eigenlijk wel geschikt om topsport te bedrijven?

Aflevering 47. Het Nederlandse antidopingbeleid: hoe werken de controles?

Afgaande op de cijfers beoefenen de Nederlandse atleten hun sport nagenoeg brandschoon. Slechts sporadisch valt een onwetende amateur of de keeper van Ajax door de mand. Maar hoe werken de huidige dopingcontroles en worden onze sporters wel goed genoeg gecontroleerd? Gerrit en Jurgen bespreken het met voorzitter van de Dopingautoriteit Herman Ram.

Aflevering 48. Schone Olympische Spelen: zijn we op de goede weg?

Met dank aan de hertesten worden de Olympische Spelen van Londen inmiddels gezien als de ‘vuilste Spelen’ ooit. Vooral het wijdverbreide dopinggebruik in de atletiek heeft hieraan bijgedragen. Maar hoe staat de ‘moeder aller sporten’ er 10 jaar later voor? Te gast in deze aflevering is Marco Knippen, dé sportjournalist in ons land die steeds weer de juiste tegels weet te lichten als het gaat om dopinggebruik en misstanden in de sport.

Aflevering 49. Een schone wielersport: wielrennen zonder doping een sprookje?

Als er één sport is waarvan de hele historie bol staat van de dopingschandalen, is het de wielersport wel. Maar de tijden lijken te zijn veranderd: steeds minder profrenners snoepen zogezegd uit de verboden pot. Is het schone schijn of gaat het écht de goede kant op? We vragen het wielerjournalist en dopingexpert Thijs Zonneveld.

Aflevering 50. Afsluiting Doping Specials: reacties, vragen en onze slotconclusie

Wat zijn de geleerde lessen van de ‘Doping Specials’? De lijst, de controles, de straffen en de medische dispensaties: hoe staat het antidopingbeleid ervoor en waar gaat het de komende jaren naartoe? Aan de hand van de interviews in de Doping Specials en de vragen van onze luisteraars maken Gerrit en Jurgen in deze slotaflevering de balans op.


Vond je deze afleveringen over dopinggebruik in de sport interessant? Dan zijn deze afleveringen misschien ook iets voor jou: