Een Schone Wielersport: Wielrennen Zonder Doping Een Sprookje?

Dit is de 49e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. De zevende van hun serie “Doping Specials”. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het met wielerkenner, dopingexpert en sportjournalist Thijs Zonneveld over:

Een schone wielersport: wielrennen zonder doping een sprookje?

INLEIDING:

Als er één sport is waarvan de hele historie bol van de dopingschandalen staat, is het de wielersport wel. Maar de tijden zijn veranderd: steeds minder profrenners lijken tegenwoordig uit de verboden pot te snoepen. Is het schone schijn of gaat het écht de goede kant op? We vragen het wielerjournalist én dopingexpert Thijs Zonneveld. 

Waren die ‘marginal gains’ dan toch vooral ‘medical gains’ geweest? Na jaren van juridisch getouwtrek werd twee weken geleden voormalig teamarts van de Sky-ploeg Richard Freeman schuldig bevonden aan het verstrekken van testosteron aan een renner. De doorgewinterde wielerfan keek er niet echt van op: er hing al langere tijd immers een verdacht dopingluchtje rondom de Britse ploeg.

Maar confronterend was het wel weer: opnieuw was er een wielerteam dat plechtig beloofd had om het ‘anders te gaan doen’ (lees: zonder doping), gewoon door de mand gevallen.

Vroeger was alles anders in het wielrennen

Aan de andere kant: het ging bij Freeman om een overtreding die hij in 2011 had begaan. Dat is alweer tien jaar geleden. Wie het lijstje van dopingstraffen van de jaren erna bekijkt, ziet dat het eigenlijk best meevalt allemaal. Momenteel gaat het om een stuk of honderd wielrenners die geschorst zijn vanwege een overtreding van het dopingreglement.

Armstrong natuurlijk. En De Luca. Maar verder zijn het vooral onbekende coureurs uit landen als Iran, Uruguay en Costa Rica. Kleine wielrenners dus, die mogelijk nog denken dat pillen een essentieel onderdeel zijn van een succesvolle carrière op de fiets. Gaat het dan toch de goede kant op en heeft het wielrennen vooral een gitzwart imago vanwege de dopingschandalen uit het verleden?

Wie zoekt vindt altijd wel wat

Ligt de sport gewoon onder een joekel van een vergrootglas als het om middelengebruik gaat? Of moeten we constateren dat wielrennen zo’n hoge eisen aan het lichaam stelt, dat het echt niet op een schone manier op topniveau beoefend kan worden?

Met Thijs Zonneveld als ‘special guest’ gaat aflevering 49 van de Slimmer Presteren Podcast -en nummer 7 van de ‘Doping Specials’- op zoek naar de antwoorden.

 

SHOWNOTES:

Het misbruik van cortisonen in het wielrennen: https://jurgenvanteeffelen.nl/glucocorticoiden-in-het-wielerpeloton/

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

 

Schone Olympische Spelen: zijn we op de goede weg?

Dit is de 48e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. De zesde van hun serie “Doping Specials”. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het met gerenomeerd sportjournalist Marco Knippen over:

Schone Olympische Spelen: zijn we op de goede weg?

INLEIDING:

Met dank aan de her-testen worden de Olympische Spelen van Londen inmiddels gezien als de ‘vuilste Spelen’ ooit. Vooral het wijdverbreide dopinggebruik in de atletiek heeft hieraan bijgedragen. Hoe staat de ‘moeder aller sporten’ er 10 jaar later voor?

Te gast is Marco Knippen, dé sportjournalist in ons land die steeds weer de juiste tegels weet te lichten als het gaat om misstanden in de sport.

SHOWNOTES:

De AIU lijst met geschorste atleten: https://www.athleticsintegrity.org/downloads/pdfs/disciplinary-process/en/January-2021-Sanctions-List-Full.pdf

Waarom het goed gaat met het opschonen van de atletiek, volgens Sean Ingle: https://amp.theguardian.com/sport/blog/2021/jan/18/athletics-66-doping-bans-showcase-a-winning-way-other-sports-should-follow?

Uitzending van 1Vandaag over het onderzoek van Marco Knippen naar de afwijkende bloedwaarden bij grote aantallen atleten: https://eenvandaag.avrotros.nl/item/massaal-dopinggebruik-in-atletiek/

Onderzoek naar misbruik van schildklierhormoon bij Nederlandse schaatsers: https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2244211-verontrustend-misbruik-van-schildklierhormoon-door-topsporters.html

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

Het Nederlandse antidopingbeleid: hoe werken de controles?

Dit is de 47e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. De vijfde van hun serie “Doping Specials”. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het met de voorzitter van de Nederlandse Dopingautoriteit Herman Ram over:

Het Nederlandse antidopingbeleid: hoe werken de controles?

INLEIDING:

Afgaande op de cijfers beoefenen de Nederlandse atleten hun sport nagenoeg brandschoon. Slechts sporadisch valt een onwetende amateur of de keeper van Ajax door de mand. Maar hoe werken de huidige controles en worden onze sporters wel goed genoeg gecontroleerd?

In aflevering 47 van de Slimmer Presteren Podcast -en nummer 5 in de Doping Series- praten Gerrit en Jurgen met Herman Ram, voorzitter van de Nederlandse Dopingautoriteit.

Wanneer Herman Ram later dit jaar dan écht voor de laatste keer de deur van zijn kantoor achter zich dichttrekt, kan hij terugkijken op een rustige tijd als hoofd van de Dopingautoriteit in ons land. De afgelopen 15 jaar zijn Ram namelijk de dopingschandalen waar bijvoorbeeld zijn collega’s Travis Tygart en Yuri Ganus mee te maken kregen, mooi bespaard gebleven.

Oké, in de beginjaren was er nog de groep spijtoptanten uit het wielrennen die hun verhaal aan Ram kwijt wilden, maar verder ging het wat betreft dopinggebruik in ons land hoogstens om een koffertje met urinestalen dat na een schaatswedstrijd verdwenen was of om een turner die niet van de coke kon afblijven.

Het levert ons land een mooie lage plek in het landenklassement van WADA wat betreft de dopingstraffen op. Bovenaan in 2018: Rusland met 119 atleten die zich schuldig hebben gemaakt aan een dopingvergrijp. Op plek twee India met 105 gestrafte atleten, gevolgd door Italië met 95 dopingstraffen. Heel ver verwijderd van de top tien is Nederland te vinden met zo’n 15 atleten die een straf moeten uitzitten omdat ze de dopingregels overtreden hebben. Het komt overeen met een halve procent van de circa 3000 controles die de Dopingautoriteit jaarlijks uitvoert.

Nu zeggen deze cijfers zeker niet alles omdat de huidige controles niet afdoende zijn om alle gebruikers van verboden middelen op te sporen. Maar ook wanneer het om de geschatte prevalentie van dopinggebruik gaat, lijken Nederlandse sporters hun sport een stuk schoner te beoefenen dan hun collega’s in het buitenland.

Zo gaf in een onderzoek van de Dopingautoriteit van een paar jaar geleden ‘slechts’ 4,2 procent van de ondervraagde statussporters van NOC*NSF aan dat ze middelen van de dopinglijst hadden genomen om hun sportprestatie op te peppen. Het is weliswaar stukken lager dan schattingen bij buitenlandse toernooien maar het geeft ook aan dat er nog altijd Nederlandse sporters rondlopen die buiten schot van de dopingcontroleurs blijven.

Neemt Herman Ram dan toch nog te vroeg afscheid? 

 

SHOWNOTES:

Vraagtekens bij de huidige controles: https://jurgenvanteeffelen.nl/dopingbestrijding-een-verloren-zaak/

Nederlandse amateurs die de dupe zijn van de strenge antidopingregels: https://www.sportknowhowxl.nl/nieuws-en-achtergronden/column-xl/item/125373/de-nederlandse-amateursporter-een-makkelijke-dopingprooi

Gebrek aan wetenschappelijk bewijs in het huidige antidopingbeleid: https://www.playthegame.org/news/news-articles/2019/0564_new-study-points-to-systemic-shortfalls-of-scientific-integrity-in-anti-doping/

Boek Herman Ram als spreker: https://www.speakersacademy.com/nl/spreker/herman-ram/ 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

Het grijze gebied van de medische attesten: wat is de rol van de sportarts?

Dit is de 46e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. De vierde van hun serie “Doping Specials”. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het met sportarts Guido Vroemen over:

Het grijze gebied van de medische attesten: wat is de rol van de sportarts?

INLEIDING:

Sommige atleten hebben geneesmiddelen nodig om te kunnen functioneren. Met een goedgekeurde dispensatie van de dopingautoriteiten mogen zij middelen die op de dopinglijst staan, gewoon gebruiken. Maar het verleden in de sport laat zien dat misbruik op de loer ligt. Is een atleet die medicijnen nodig heeft eigenlijk wel geschikt om topsport te bedrijven?

De Slimmer Presteren Podcast gaat hierover in de 46e aflevering (tevens de vierde van de ‘Doping Specials’) in gesprek met sportarts en topcoach Guido Vroemen.

Stiekem aan de doping met een briefje van de dokter?

Waren die geniepige atleten toch weer op slinkse wijze aan hun doping gekomen. Het was de eerste reactie van een aantal sportfans toen de Russische hackersgroep Fancy Bears een paar jaar geleden medische informatie uit de database van het wereldantidopingagentschap WADA had gevist.

Want wat bleek: er waren atleten die toestemming hadden om hun sport te beoefenen mét middelen die op de dopinglijst stonden. En het waren niet de minste sporters die dit deden: onder andere Serena Williams, Chris Froome, Simone Biles en Bradley Wiggins kwamen in de gehackte documenten als ‘patient’ naar voren.

Zij hadden allen een zogeheten Therapeutic Use Exemption (TUE, een medisch attest) gekregen van de dopingautoriteiten. Een goedkeuring om een ‘verboden middel’ te nemen dus. En die goedkeuring was er gekomen op inspraak van een of meerdere artsen, die beoordeeld hadden dat de atleten zonder het betreffende middel dusdanig beperkt werden bij het leveren van hun sportprestatie dat dispensatie noodzakelijk was.

Of moet iemand met een medische kwaal ook de top kunnen bereiken?

Het is ergens wel logisch want net als ‘gewone’ leken kunnen ook topsporters een ziekte of beperking onder de leden hebben of krijgen. Denk aan diabetes, astma of ADHD. Alleen, was het niet opvallend dat die ene wielrenner precies op het juiste moment in het seizoen een attest voor een corticosteroide had gekregen?

En hoe kan het toch dat zoveel schaatsers medicijnen voor hun ademhaling en longen nodig hebben?

Hoe moeilijk is het eigenlijk om zo’n attest te krijgen wanneer je als atleet een beperking hebt?

En hoe gemakkelijk is het om zo’n attest te krijgen wanneer je eigenlijk helemaal geen beperking hebt?

We vragen het in deze 46e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast aan ‘onze eigen’ sportarts en topcoach Guido Vroemen.

 

SHOWNOTES:

Gebruik van astma-middelen in het Nederlandse schaatsen: https://www.sportknowhowxl.nl/nieuws-en-achtergronden/column-xl/item/118046/

Misbruik van cortisonen in het wielrennen: https://jurgenvanteeffelen.nl/glucocorticoiden-in-het-wielerpeloton/

Het aantal toegekende dispensaties voor gebruik van een geneesmiddel dat op de dopinglijst staat in Nederland: https://jaarverslag.dopingautoriteit.nl/2019/nl/medische-dispensaties

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast

De dopinglijst en de knelpunten van het huidige anti-dopingbeleid

Dit is de 44e aflevering van de Slimmer Presteren Podcast, over sport, onderzoek en innovatie. De tweede van hun serie “Doping Specials”. In deze aflevering hebben Gerrit en Jurgen het met dopingexpert Douwe de Boer over:

De dopinglijst en de knelpunten van het huidige anti-dopingbeleid

INLEIDING:

De dopinglijst kent meer dan 300 middelen. Of je van allemaal harder gaat lopen of fietsen, is onzeker maar ze moeten wel netjes opgespoord worden in het lab. Kan de lijst niet korter en zijn de analyses goed genoeg? In deze aflevering van de ‘Doping Specials’ laat dopingexpert Douwe de Boer zijn licht schijnen op het huidige antidopingbeleid.

Werkt EPO eigenlijk wel als doping?

‘Wat? Heb ik dan een middel genomen waar ik helemaal niet harder van ging fietsen?’ Menig dopingzondaar zal vertwijfeld op het nieuws van de ‘Leidse epo studie’ van een paar jaar geleden hebben gereageerd. De onderzoekers hadden volgens de gouden standaard waarop geneesmiddelen worden getest, ook naar het effect van erytropoëtine (epo in de volksmond) gekeken. Wat bleek: de proefpersonen gingen na een epo kuur helemaal niet sneller de Mont Ventoux op.

Nu waren er wel wat kanttekeningen bij het experiment te plaatsen -met name de beperking dat er geen topwielrenners aan meededen- maar de resultaten bevestigden wel het vermoeden dat al langer in de academische wereld bestond: veel middelen die op de dopinglijst staan, zijn mogelijk helemaal niet prestatiebevorderend.

 

Wat staat er op de dopinglijst en waarom?

Nu is dit niet het enige criterium dat het wereldantidopingagentschap WADA hanteert voor ‘de lijst’ maar het geeft wel te denken wanneer een atleet betrapt wordt op een minuscule hoeveelheid van een stof waar hij voor zijn sportprestatie helemaal niks aan heeft gehad. Daarnaast: omdat de lijst geen onderscheid maakt tussen verschillende sporten, begaat een schaker die positief getest wordt op een spierversterkend middel eenzelfde dopingovertreding als een rugbyer.

 

In aflevering 44 van de Slimmer Presteren Podcast schuift dopingexpert Douwe de Boer aan. Met hem nemen Gerrit en Jurgen de dopinglijst onder de loep. Waarom is de lijst zoals hij is en hoe goed kunnen de middelen eigenlijk opgespoord worden?

 

SHOWNOTES:

De Leidse epo studie: https://jurgenvanteeffelen.nl/epo-effecten-in-profwielrenners-louter-suggestie/

 

De zaak Contador: https://jurgenvanteeffelen.nl/contador-kon-ik-goed-gebruiken-om-het-probleem-van-besmet-vlees-aan-te-kaarten/

 

Hoort meldonium wel op de dopinglijst thuis?: https://jurgenvanteeffelen.nl/meldonium-schimmig-stofje-of-wondermiddel/

 

Leidse review over het gebrek aan wetenschappelijk bewijs voor een prestatiebevorderend effect van de meerderheid van de middelen op de dopinglijst: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30411235/

 

—-

De Slimmer Presteren Podcast is een initiatief van Gerrit Heijkoop en Jurgen van Teeffelen. Vanaf begin 2020 bespreken zij wekelijks een onderwerp op het gebied van sport, onderzoek en innovatie.

 

Zie ook:

WEB: https://slimmer-presteren-podcast.nl

INSTAGRAM: https://www.instagram.com/SlimmerPodcast

TWITTER: https://twitter.com/SlimmerPodcast

PODCAST PLAYERS: https://slimmer-presteren.captivate.fm/listen

VRIEND VAN DE SHOW: https://vriendvandeshow.nl/slimmerpodcast